☢️
ม.6 เล่ม 2 · บทที่ 4
ตัวแปรสุ่มและการแจกแจงความน่าจะเป็น
Random Variables — ปกติ ทวินาม และตาราง Z
🎯 จุดประสงค์การเรียนรู้ (ตาม สสวท.)
- ▸แยกตัวแปรสุ่มไม่ต่อเนื่องและต่อเนื่องได้
- ▸สร้างตารางการแจกแจงความน่าจะเป็นและหาค่าคาดหมาย/ความแปรปรวนได้
- ▸ใช้การแจกแจงเอกรูปและการแจกแจงทวินามแก้ปัญหาได้
- ▸เข้าใจการแจกแจงปกติและแปลงเป็นปกติมาตรฐานด้วยค่า Z
- ▸ใช้ตาราง Z หาพื้นที่ใต้เส้นโค้งและแก้ปัญหาการควบคุมคุณภาพได้
STEP 1/6
1/6
ตัวอย่างใกล้ตัว — โรงไฟฟ้านิวเคลียร์และ QC ในโรงงาน
- โรงงานผลิตขวดน้ำ 1,000 มล. ไม่มีขวดไหนได้ “เป๊ะ” ทุกขวด → ความคลาดเคลื่อนมีการแจกแจงแบบปกติ (รูประฆัง) 🔔
- โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ☢️ ต้องคุมอุณหภูมิไม่ให้หลุด “หางของการแจกแจง” (tail area) เพราะโอกาสน้อยแต่ผลร้ายแรง
- การสุ่มตรวจสินค้า (QC) ว่าของเสียเกินเกณฑ์ไหม ใช้การแจกแจงทวินาม
- คะแนนสอบมาตรฐาน (เช่น O-NET) มักถูกแปลงเป็นเปอร์เซ็นไทล์ด้วยการแจกแจงปกติ
📏 สูตรประจำบท (5)
ค่าคาดหมาย
🧠 ค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักด้วยความน่าจะเป็น
ความแปรปรวนของตัวแปรสุ่ม
🧠 E ของกำลังสอง ลบ กำลังสองของ E
การแจกแจงทวินาม
🧠 เลือกตำแหน่งที่สำเร็จ × โอกาสสำเร็จ^x × โอกาสล้มเหลว^(n−x)
ค่ามาตรฐาน Z
🧠 ห่างจากค่าเฉลี่ยกี่เท่าของ SD
ทวินาม: ค่าคาดหมายและความแปรปรวน
🧠 ทดลอง n ครั้ง โอกาสสำเร็จ p → คาดหวังสำเร็จ np ครั้ง
🕹️ มินิเกมประจำบท
Nuclear Reactor Safe-Guard ☢️
คำนวณค่า Z จากการแจกแจงปกติ ระบายความร้อนก่อนอุณหภูมิหลุด tail area ที่อันตราย
👹 บอสท้ายบท
แกนปฏิกรณ์เดือด MELTDOWN-Z
แกนปฏิกรณ์ร้อนแรงแบบสุ่ม! คำนวณค่า Z และพื้นที่ใต้เส้นโค้งเพื่อระบายความร้อนให้ทัน