🍄MATH
QUEST
🪙0
☢️

ม.6 เล่ม 2 · บทที่ 4

ตัวแปรสุ่มและการแจกแจงความน่าจะเป็น

Random Variables — ปกติ ทวินาม และตาราง Z

🎯 จุดประสงค์การเรียนรู้ (ตาม สสวท.)

  • ▸แยกตัวแปรสุ่มไม่ต่อเนื่องและต่อเนื่องได้
  • ▸สร้างตารางการแจกแจงความน่าจะเป็นและหาค่าคาดหมาย/ความแปรปรวนได้
  • ▸ใช้การแจกแจงเอกรูปและการแจกแจงทวินามแก้ปัญหาได้
  • ▸เข้าใจการแจกแจงปกติและแปลงเป็นปกติมาตรฐานด้วยค่า Z
  • ▸ใช้ตาราง Z หาพื้นที่ใต้เส้นโค้งและแก้ปัญหาการควบคุมคุณภาพได้
STEP 1/6
1/6
🧩

ตัวอย่างใกล้ตัว — โรงไฟฟ้านิวเคลียร์และ QC ในโรงงาน

  • โรงงานผลิตขวดน้ำ 1,000 มล. ไม่มีขวดไหนได้ “เป๊ะ” ทุกขวด → ความคลาดเคลื่อนมีการแจกแจงแบบปกติ (รูประฆัง) 🔔
  • โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ☢️ ต้องคุมอุณหภูมิไม่ให้หลุด “หางของการแจกแจง” (tail area) เพราะโอกาสน้อยแต่ผลร้ายแรง
  • การสุ่มตรวจสินค้า (QC) ว่าของเสียเกินเกณฑ์ไหม ใช้การแจกแจงทวินาม
  • คะแนนสอบมาตรฐาน (เช่น O-NET) มักถูกแปลงเป็นเปอร์เซ็นไทล์ด้วยการแจกแจงปกติ

📏 สูตรประจำบท (5)

  • ค่าคาดหมาย

    E(X)=∑xiP(xi)E(X)=\sum x_iP(x_i)

    🧠 ค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักด้วยความน่าจะเป็น

  • ความแปรปรวนของตัวแปรสุ่ม

    V(X)=E(X2)−[E(X)]2V(X)=E(X^2)-[E(X)]^2

    🧠 E ของกำลังสอง ลบ กำลังสองของ E

  • การแจกแจงทวินาม

    P(X=x)=(nx)px(1−p)n−xP(X=x)=\binom{n}{x}p^x(1-p)^{n-x}

    🧠 เลือกตำแหน่งที่สำเร็จ × โอกาสสำเร็จ^x × โอกาสล้มเหลว^(n−x)

  • ค่ามาตรฐาน Z

    Z=X−μσZ=\frac{X-\mu}{\sigma}

    🧠 ห่างจากค่าเฉลี่ยกี่เท่าของ SD

  • ทวินาม: ค่าคาดหมายและความแปรปรวน

    E(X)=np,V(X)=np(1−p)E(X)=np,\quad V(X)=np(1-p)

    🧠 ทดลอง n ครั้ง โอกาสสำเร็จ p → คาดหวังสำเร็จ np ครั้ง

📚 เปิดคลังสูตรทั้งหมด

🕹️ มินิเกมประจำบท

Nuclear Reactor Safe-Guard ☢️

คำนวณค่า Z จากการแจกแจงปกติ ระบายความร้อนก่อนอุณหภูมิหลุด tail area ที่อันตราย

👹 บอสท้ายบท

แกนปฏิกรณ์เดือด MELTDOWN-Z

แกนปฏิกรณ์ร้อนแรงแบบสุ่ม! คำนวณค่า Z และพื้นที่ใต้เส้นโค้งเพื่อระบายความร้อนให้ทัน