🍄MATH
QUEST
🪙0
🧠

ม.4 เล่ม 1 · บทที่ 2

ตรรกศาสตร์

Logic — ศิลปะของการให้เหตุผล

🎯 จุดประสงค์การเรียนรู้ (ตาม สสวท.)

  • ▸ระบุประพจน์และหาค่าความจริงของประพจน์ประกอบได้ด้วยตัวเชื่อม ∧ ∨ → ↔ ~
  • ▸ตรวจสอบการสมมูลของประพจน์และสัจนิรันดร์ได้
  • ▸ตรวจสอบความสมเหตุสมผลของการอ้างเหตุผลได้
  • ▸หาค่าความจริงของประพจน์ที่มีตัวบ่งปริมาณ ∀ และ ∃ ได้
  • ▸เขียนนิเสธของประพจน์ที่มีตัวบ่งปริมาณได้อย่างถูกต้อง
STEP 1/6
1/6
🧩

ตัวอย่างใกล้ตัว — ตรรกศาสตร์คือ “สวิตช์ไฟในบ้าน”

  • สวิตช์สองตัวต่อกันแบบ “และ” (∧) ไฟจะติดก็ต่อเมื่อเปิดทั้งสองตัว 🔌
  • ต่อแบบ “หรือ” (∨) เปิดตัวใดตัวหนึ่งไฟก็ติด 💡
  • ส่วน “ถ้า...แล้ว” (→) เหมือนสัญญาของแม่: “ถ้าลูกสอบติด แม่จะซื้อโทรศัพท์ให้” — สัญญาผิด (เป็นเท็จ) กรณีเดียวคือ ลูกสอบติดแต่แม่ไม่ซื้อ
  • คอมพิวเตอร์ ชิปมือถือ AI และโค้ดทุกบรรทัดทำงานด้วยตรรกศาสตร์พวกนี้ทั้งหมด!

📏 สูตรประจำบท (5)

  • นัยสำคัญ (implies)

    p→q  ≡  ∼p∨qp \rightarrow q \;\equiv\; \sim p \vee q

    🧠 “ถ้าฝนตกฉันพกร่ม” เป็นเท็จกรณีเดียวคือ ฝนตกแต่ไม่พกร่ม

  • ก็ต่อเมื่อ (biconditional)

    p↔q  ≡  (p→q)∧(q→p)p \leftrightarrow q \;\equiv\; (p\rightarrow q)\wedge(q\rightarrow p)

    🧠 “ไป–กลับต้องจริงทั้งคู่” ค่าเหมือนกัน = จริง

  • กฎเดอมอร์แกน

    ∼(p∧q)≡∼p∨∼q\sim(p \wedge q) \equiv \sim p \vee \sim q

    🧠 นิเสธทะลุวงเล็บ → กลับเครื่องหมาย ∘ “ไม่(ทั้งAและB)” = “ไม่A หรือไม่B”

  • นิเสธของตัวบ่งปริมาณ

    ∼[∀x P(x)]≡∃x[∼P(x)]\sim[\forall x\,P(x)] \equiv \exists x[\sim P(x)]

    🧠 “ไม่จริงที่ทุกตัวเป็น... ” = “มีอย่างน้อยหนึ่งตัวที่ไม่เป็น...”

  • การอ้างเหตุผล Modus Ponens / Tollens

    p→q,  p∴qp→q,  ∼q∴∼p\frac{p\rightarrow q,\; p}{\therefore q} \qquad \frac{p\rightarrow q,\; \sim q}{\therefore \sim p}

    🧠 Ponens = “ยืนยันหน้า”, Tollens = “ปฏิเสธท้าย”

📚 เปิดคลังสูตรทั้งหมด

🕹️ มินิเกมประจำบท

ถอดรหัสวงจรระเบิด 💣

สับสวิตช์ T/F ของประพจน์ที่เชื่อมด้วย ∧ ∨ → ↔ ให้เป็นสัจนิรันดร์เพื่อตัดสายไฟก่อนระเบิด

👹 บอสท้ายบท

หุ่นยนต์ตรรกะ LOGIC-BOT

ลอจิกบ็อตยิงเลเซอร์เป็นตารางค่าความจริง! จับผิดนิเสธและตัวบ่งปริมาณสองชั้นให้ทัน